دستور خليفهء دوم و نظر برخى صحابهء ديگر ، نوشتن و كتابت حديث را مكروه مىشمردند به عذر اين كه حديث با قرآن مشتبه نشود و يا اهتمام به حديث جاى اهتمام به قرآن را نگيرد ، ولى پيروان اهل البيت از همان صدر اول همچنانكه نسبت به استماع و ضبط و نقل احاديث اهتمام مىورزيدند نسبت به كتابت آنها نيز اهتمام داشتند . عامه در اول قرن دوم متوجه اشتباه خود شدند و اين سد كه به وسيلهء خليفهء دوم به وجود آمده بود ، در قرن دوم به دست عمر بن عبد العزيز خليفهء اموى زاهد - كه خود از طرف مادر از احفاد خليفهء دوم بود - شكسته شد . اين بود كه شيعه حداقل يك قرن در تدوين و كتابت حديث از اهل تسنن جلو افتاد . علامهء جليل و محقق و متتبع عاليقدر ، مرحوم سيدحسن صدر در كتاب نفيس تأسيس الشيعه از صحيح مسلم و فتح البارى ابن حجر نقل مىكند كه گفته‌اند : « صحابه در نوشتن حديث اختلاف نظر داشتند . عمر بن الخطاب ، عبد اللَّه بن مسعود و ابوسعيد خدرى و جمعى ديگر مكروه مىشمردند ، اما على بن ابيطالب عليه السلام و انس بن مالك و برخى ديگر به خلاف نظر مىدادند . لهذا پيروان على از صدر اسلام به نوشتن احاديث پرداختند بر خلاف پيروان عمر ، تا آنكه در قرن دوم اجتماع شد بر ضد نظر عمر . » « 1 » اولين و دومين كتاب حديثى شيعه يكى كتابى است به خط على عليه السلام كه در نزد ائمهء اطهار عليهم السلام بوده و ائمه گاهى آن را به ديگران ارائه مىداده‌اند و يا از آن نقل مىكرده‌اند كه در كتاب على چنين آمده است ؛ ديگر كتابى است به نام « مصحف فاطمه عليها السلام » . از اين دو كتاب كه بگذريم ، اولين كتاب حديثى كتاب ابورافع غلام آزادشدهء رسول خداست كه در سنن و احكام و قضايا نوشته است . ابورافع يك غلام قبطى است كه رسول خدا او را آزاد كرد . او و دو فرزندش عبيداللَّه و على از شيعيان اميرالمؤمنين على عليه السلام به شمار مىروند . نام عبيداللَّه بن ابى رافع به عنوان كاتب يا خزانه‌دار اميرالمؤمنين در زمان خلافت آن حضرت زياد در كتب ياد مىشود .

--> ( 1 ) . تأسيس الشيعه ، ص 284 .